Ia urtebeteren ostean, iluntasuna bilakatu da berriz ere euskal basoek osatzen duten erreinuaren agintari. Numen arrasatearrak ditugu bertako zaindari. “Basoaren Semeak” oinordekorik izango ez zuela uste zuenak oker zeritzon. Hau baieztatzeko eta denbora luze honetan taldearen inguruan jazotakoa azaltzeko boskotearen habitatean jaso gintuzten Jabo eta Otutok, taldeko gitarra joleetariko batek eta baxu joleak, hain zuzen, Ensiferum taldearekin batera egindako bira baino aste batzuk lehenago.

Eskaini zenuten azkeneko kontzertua joan den urteko maiatzaren amaieran izan zen oker ez banago, eta ordutik hona ezer gutxi jakin izan da taldearen inguruan, Karlos bateri joleak garai hartan taldea uzteaz gain. Zer gertatu da tarte luze honetan?

Diozun bezala, azkeneko kontzertua Arrasateko Gaztetxean eman genuen hura izan zen, Maiatzean. Ordurako bagenekien Karlos-ek taldea utzi behar zuela, kontzertua bere azkena izango zela, alegia. Egia esan zer egin ez genekiela geratu ginen. Ez ziren momentu errazak izan; tentsioak ere sortu ziren taldekideon artean. Unai eta Otuto arduratu ziren taldea aurrera eramateaz, Jabo eta Navarro promozioarekin zebiltzan bitartean.

Hasiera batean ordenagailu batekin egin genituen frogak, guretzako teknologia ezezaguna zena. Baina honek zeuzkan mugak ikusita, sampler bat erostea erabaki genuen. Ordu asko sartu behar izan genituen menperatzea lortu genuen arte.

Dena den, eta kontrakoa iruditu daitekeen arren, ondorio positiboak ere baditu bateria programatzearenak: soinua konstantea da, eta ez dauka mugapenik. Egia da bateria erreal batek beste gauza bat ematen duela, baina nonbaiten mugak izaten ditu beti, eta hori Karlos taldean sartzeak bide asko zabaldu zizkigula.

Zer dela eta utzi zuen Karlosek taldea?

Karlosek talde askotan jo izan zuen Numenen aurretik, hortaz esperientzia faltarik ez zeukan. Bera ezagutzea guretzat izugarria izan zen; aurrez esan bezala aurrera pausu handia zen taldearentzat. Gainera bera ere hasieran oso ilusionaturik zebilen, baina denborarekin ilusio hori itzaliz joan zen. Bera Matienakoa izateak ere ez zuen laguntzen, eta arrazoi pertsonalak zirela eta bidaiekin eta antzerakoekin denbora handia beharko zuela esaten hasi zen, eta amaierarako jada ez zegoen konpromisorik hartzeko prest.

Diskoa argitaratu eta egun bakar batzuetara utzi zuen taldea. Kontzerturik suspenditu behar izan al zenuten horren ondorioz?

Egia esan diskoa atera aurretik bagenekien taldea utzi behar zuela. Tarragonan, Zaragozan, Vigon eta Bilbon kontzertuak eskaini genituen horrela geundela. Kontzertuak egin behar baziren egingo zirela esaten zigun berak, baina egoera ez zen bat ere erosoa. Ondorioz, Arrasatekoa bere azkeneko kontzertua izango zela erabaki genuen, eta hurrengo egunean jada bere bateria ez zegoen lokalean.

Kontzerturik berez ez genuen suspenditu, baina baten bat konfirmatzeko geneuzkan aukerak hortxe geratu ziren.

Diskoa baloratzen hasi aurretik, uste baino dezente beranduago kaleratua izan zela aipatu behar da. Zeintzuk izan ziren hau gertatzeko arrazoiak? Suposatzen dut kanta horren landuak izateak eragina izango zuela...

Estudiora nahi baino beranduago sartu ginen, ekoizpenean lagundu behar ziguten Jimmy (SA) eta Iñakik (Bad F-Line) beste eginbehar batzuk ere bazituztelako. Horrez gain, kontuan izan behar da diskoetxe baten barruan egoteak diskoa eurei hobekien datorkienean kaleratuko dela suposatzen duela, beren lanen argitalpenak tartekatu behar izaten baitituzte. Ondorioz, “Basoaren Semeak” ez zen grabatu bezain laster dendetan egon.

Beste kontu batzuk ere badira kaleratze-eguna atzerarazi egiten dutenak (portadarekin, esate baterako, arazoren bat edo beste izan genuen), baina diozun bezala, kantak landu nahi izateak ere badu bere eragina.

Musikalki aurreko diskoekin alderatuz gero, lan bortitzago baten aurrean aurkitzen garela argi dago. Zergatik aldaketa hau? Formazio aldaketak agian?

Taldean jende ezberdina egoteak ideia ezberdinak dakartza. Baliteke orain Numen osatzen dugunok musika extremoagoa gogokoago izatea. Dena den, Karlosen sarrerak bide berri asko zabaldu zizkigula esan behar da berriro ere, lehenago bateriak mugatzen baitzituen gure aukerak.

Aldaketa musikal hori sumatzen bada ere, aurreko ekoizpenetan “Iheslaria” edota “Inguma” bezalako kantekin topo egiteko aukera izan genuen. Aldaketa aurreikusirik zegoela esan nahi al du honek?

Ez. Aldaketa era natural batean gertatu da. Orain konposaketak gitarra eta baxuan oinarritzen dira, horixe da dena. Zuzenagoak eta gordinagoak direla esan liteke, minimalistagoak. Baina momentuan horrela ongi iruditu zitzaigulako gertatu zen hau, ez beste inongo arrazoirengatik.

Letren edukiari dagokienez, ukitu gudariagoa antzematen zaie orain.  Musikarekin bat egiteko asmotan agian? Egilea aldatzeagatik?

Lehen Lander-ek idatzi ohi zituen abestien letrak. Taldea utzi bazuen ere, azken diskoko kantaren bat ere berak idatzi du. Gainerakoak Navarrok edo beste lagunen batek egin dituzte. Asmoetariko bat letren bidez kristautasuna iritsi aurreko gudetan murgiltzea zen, eta halaxe irten dira. Bada dena den bestelako gairik, naturaren muturreko pertsonifikazio, adibidez.

“...Jarrai Beza Kondairak” MCD-an azaltzen zen “Eskualdunak” berriro ere sartu duzue azkeneko diskoan. Melodia eta taldean lehen nabariagoa zen ukitu paganoa mantendu nahiaren ondorioa al da?

“Galdutako Itxaropenaren Eresia” diskoa kaleratu ostean konposatu genuen aurreneko kanta izan zen “Eskualdunak”. Kanta hau geneukala Goi Music zigilukoak hurbildu ziren zer edo zer grabatu behar zela esanez. MCD bat egitea proposatu ziguten eurek, eta guk disko luzerako kantu bat gordetzea erabaki genuen. Ideiarekin oso konforme ez geunden arren, esandakoa egin genuen, beti ez baitago gauzak nork bere gustura egiterik. Kantu zaharrak beste diskoa batean sartzeko aukera eman zigun behintzat egoerak. Eta, esan bezala, kantu berrien artean “Eskualdunak” zenez zaharrena eta garai horretako abestiren bat “Basoaren Semeak” lanean azaltzea nahi genuenez, hura aukeratu genuen.

Aurreko ekoizpenarekin alderatuta aurpegi berri bakarra azaltzen da: Eölena. Musika konposatzerako garaian lan egiteko modua aldatu egin al da? Gogoratu beharra dago Elffor eta Suffering Down taldean (bakarkako proiektua eta bere beste taldea, hurrenez hurren) bera arduratzen dela alor horretaz.

Eöl aurrez ere egon izan zen taldean, sesio musikari modura. Haimarrek taldearen jarduera jarraitzeko arazoak izaten zituen azterketen ondorioz, eta halakoren batean kontzerturen bat edo beste gurekin egin izan zuen Eölek. Oso harreman ona izan dugu berarekin betidanik eta Haimar Italiara joan zenean bere ikasketekin jarraitzeko berriro ere bere laguntza izan genuen, orain jada taldekide bat gehiago delarik.

Dena den, ordurako teklatu gehienak eginak zeudela (Haimarren edo Mikelen eskutik) aipatu behar da. Hortaz ez da gure lan egiteko modua aldatu. Hala ere Eöli bere ukitua ematea gustatzen zaio, aldaketaren bat edo beste egin zuelarik diskoko kantei begira.

Numenen eskaintza ez da alor musikalera bakarrik mugatzen. Horren seinale, abestien letrak edo azken liburuxkaren eta web orriaren diseinua. Guzti honek adierazten duen nolabaiteko kontzeptualtasuna ikusirik, beraren parte edo berarekin identifikaturik sentitzen zaretela pentsatzen dut...

Bai, hala da. Azken batean, basoaren semeak gara guztiok modu batean edo bestean, eta hori islatzen saiatu gara aipatu dituzun alderdietan.

Taldeari egiten zaizkion elkarrizketa gehienetan Euskal Herriko ohitura, hizkuntza... eta abarri buruzko galderak luzatzen dizkizuetela jabe daiteke irakurlea. Zer suposatzen du honek zuentzako?

Egia da horrelako galdera asko egiten dizkigutela, euskararen inguruan batez ere. Askok esaten digute ea euskaraz abestea ez den taldearentzako muga bat ezartzea, baina guk beti erantzun bera ematen diegu: hasiera-hasieratik erabaki genuen euskaraz abestea, hobekien hitz egiten dugun hizkuntza horixe delako eta azaldu nahi duguna adierazteko hizkuntz polit eta aproposagorik ez delako. Gehientsuenek ulertzen dute, eta jende asko bai euskara beraren nahiz guk idatzitako letren esanahiarekin interesatu egiten da, nor berak dauzkan baliabideak erabiliz, eta hau oso pozgarria da. Horren adibide eta bitxikeri modura konta litekeena, Vigon eskaini genuen kontzertu batean ikusleren bat edo beste letrak kantatzen ikustea.

Aurkako kasu bat ere izan genuen, erabiltzen genuen hizkuntza zela-eta gure lana interesatzen ez zitzaion tipo alemaniar batekin.

Gainerako taldeei dagokienez, zerk (talde, musika zein kontzertu) harritu zaituzte azkenaldian, bai bertan nahiz atzerrian?

Zaila da zerbait azpimarratzea gainontzekoen gainetik, gauza on asko dago eta. Euskal Herri mailan, denboraren gertutasunagatik Omendark eta Nakkigak egindako lana aipa liteke. Eta atzerrira begiratuta, orain ez asko Bergarako Jam aretoan Enslavedek eskainitako kontzertua ere azkenaldian ikusi den gauzarik onenetarikoa izan da, batez ere beren azkeneko lanen arrastoa galdua genuenentzako.

Zuzen nazazu oker banabil, baina uste dut “Haize Sorginduen Intziriak” lehen lanaren kantarik ez duzuela jotzen zuzenean. Hala bada, zein da arrazoia?

Zuzen zabiltza. Hainbat arrazoi aipa daitezke. Hasteko, kanta horiek aurreneko bateriarekin, Josurekin, egin genituela esan behar da. Gero Largo etorri eta berarekin galdu egiten zutela ikusi genuen. Bestalde, aurreneko kantak izanik, denbora asko pasa da konposatu genituenetik, eta azkenean kantak aspertzera eramaten zaituzte. Gainera, momentu honetan jotzeaz ez ginateke gogoratu ere egingo (barreak).

Azken finean, MCD hori Numenen iragana da. Honek ez du esan nahi geure iraganari uko egiten diogunik, baizik eta orain ez dugula horren gertuko sentitzen.

Geldialdiaren aurretik eman zenuten azkeneko kontzertuan, ordea, amaitzeko zuena ez den kanta bat jo zenutela gogoan dut, grind core ikuskizun paregabea. Deigarria da beste kanta batzuk izanda hauek alde batera uztea...

Beno, grind core kantu hori lehendik ere askotan jotzen genuen lokalean, eta taldearen beste kanturik prestaturik ez genuenez, huraxe jotzea erabaki genuen. Kontua da kontzertuetarako set list bat prestaturik izaten dugula, eta normalean horiek jota betetzen dugu kontzertua.

Zer esan daiteke Numenen etorkizunaren inguruan? Kanta berriren bat prestatzen hasi al zarete?

Erritmoren baten bat badago eginda, baina egia esan ezer gutxi. Orain arteko denborarik gehiena bateriaren kontuarekin eman dugu, bai bateri jole bat bilatzen zein kontzertuetarako samplerra moldatzen.

Gure asmoa Urrian disko berria serioago prestatzen hastea da.

Eta zein da zuen asmoa ikuspegi musikalari dagokionean? Zer gertatuko da Haimar eta, batez ere, Lander eta Mikelekin?

Orain ez daukagu esaterik nolakoa izango den musikalki disko berria, kantak grabatzen goazen neurrian ikusiko da hori. Lehentxeago esan dizugun moduan momentuan barrutik irteten zaiguna azaleratzen dugu, aurretik ezer finkatu gabe.

Dena den, folk ukituak modu batean edo bestean beti izango direla argi daukagu. Hori ez da galduko. Aipatu dituzun taldekide ohiak hemen dira dagoeneko baina momentu honetan bost partaide gara. Etorkizunak esango du honek horrela izaten jarraituko duen ala ez.

Besterik ez gure aldetik. Eskerrak ematea eta ezer gehitu nahi izanez gero oraintxe aukera ematea baino ez zaigu geratzen.

Hibai Martinez (05/05/23)